Galernicy debatowali do świtu, a ja spalem. Nic dziwnego, że gdy oni poszli spać, pierwsze ciepłe promienie słońca obudziły mnie szybko a skarpa natychmiast wezwała do siebie 🙂 

Na paluszkach ubieram się, łapię aparat i już mnie nie ma.

Teraz tylko ja i Bug.

Wracam przemoczony do kolan poranną rosę i mogę jeszcze pospać 🙂

Śniadanie mamy umówione na dziewiątą. Jest jak zwykle obficie, smacznie i bo haj powiedział gospodarz „byłoby wstyd gdyby czegoś zabrakło”. Agroturystyka trafia do ulubionych i polecanych miejsc. Szybkie pakowanie, żegnamy gospodarzy i w drogę.

Docieramy do Czumowa. Czeka tu na nas właściciel pięknego obiektu położonego nad samym Bugiem – pałacu Podhoreckich.

Obiekt został wzniesiony dla Pohoreckich w II połowie XIX w. Zaprojektowali go dwaj nieznani architekci włoscy. Pałac oparty jest na planie nieregularnym i nakryty wysokim dachem z facjatkami. Od frontu znajduje się Portyk o czterech filarach dźwigających balkon z balustradą. Jedno z naroży zajmuje ośmioboczna kaplica nakryta dachem namiotowym. Czworoboczna wieżę ze szpiczastym dachem, zwieńczonym kopułą, umiejscowiono przy zachodniej ścianie szczytowej.Teraz obiekt stanowi własność prywatną i adaptowany jest do celów turystyczno-wypoczynkowych. Zanim jednak do tego doszło pałacyk miał wielu użytkowników. W czasie I wojny światowej Austriacy założyli tutaj szpital polowy. Pożar wywołany działaniami bojowymi pozostawił po sobie wiele zniszczeń. Na początku II wojny światowej stacjonujący tu żołnierze radzieccy spalili wyposażenia wnętrz, zaś Niemcy okupujący później obiekt, zakładając placówkę graniczną, wycieli drzewa zasłaniające widok na Bug. Po zakończeniu działań wojennych pałacyk zajęto na strażnicę WOP. Później umieszczono w nim szkołę. Obecnie, dzięki gościnności właścicieli, jest miejscem, gdzie organizowane są m.in. imprezy krajoznawczo-turystyczne [źródło: Polska Zabytki].

Właściciel jest bardzo sympatyczny, opowiada zarówno historię obiektu jak i własne wspomnienia związane z tym miejscem. Z ciekawostek wyłowiliśmy ideę postawienia tutaj pomnika Edwardowi Gierkowi w podzięce za dokonania dla Polski 🙂

Dalszą podróż przerywa jeszcze tylko na chwilę wieża obserwacyjna w Gródku i docieramy ponownie do Hrubieszowa. Z platformy obserwacyjnej widać wieże kopalń węgla kamiennego… Wiąże się z tym historia pewnej zamiany dokonanej między bratnimi państwami. Można o tym poczytać na Wikipedii. W efekcie tej wymiany Polska zyskała trochę łąk w Bieszczadach, ale straciła ogromne złoża węgla. Takie czasy były…

I główne danie dnia. Po tu przyjechaliśmy.

Jak napisali organizatorzy: Bitwa nad Bugiem rozegrana 22 lipca 1018 roku przez wojska władcy Polski-Bolesława Chrobrego z wojskami Jarosława Mądrego (księcia kijowskiego) podczas wyprawy kijowskiej, to wydarzenie historyczne, które pomogło w budowie potęgi państwa pierwszych Piastów. W wydarzeniu organizowanym przez władze lokalne, instytucje związane z Hrubieszowem oraz grupy rekonstrukcji historycznej udział wezmą odtwórcy z Polski i innych państw. Wielka inscenizacja bitwy oraz dodatkowe atrakcje i wydarzenia towarzyszące tysięcznej rocznicy zapewnią wiele ciekawych wrażeń i dawkę fachowej wiedzy historycznej wszystkim którzy przybędą do Hrubieszowa.

No i przybyliśmy.

W oczekiwaniu na bitwę pokręciliśmy się trochę po Hrubieszowie.

Na pole bitwy z centrum miasta jest niedaleko. Kilka minut i rozpoznaję teren. Już wiem, gdzie będzie inscenizacja, kręcę się trochę po obozowiskach przybyłych drużyn, podglądam przygotowania do bitwy. Pogoda jest znakomita, impreza z rozmachem, ludzi tłum, jakieś pokazy, jest obrona terytorialna ze swoimi zabawkami, mnóstwo straganów. Ze sceny słychać stosowną do imprezy muzykę.

Przychodzi czas bitwy. Wzdłuż wyznaczonych linami granic kłębi się tłum chętnych do podziwiania, ja jednak postanawiać pofotografować bardziej dynamicznie, więc biegam ciągle tam, gdzie się coś dzieje. Najpierw zasadzam się na wkraczających na pole bitwy, potem gdzieś nad głowami łapię kluczowe momenty inscenizacji, w końcu dopadam schodzących z pola bitwy zwycięzców i pokonanych. Widowisko było naprawdę dobrze przygotowane, natomiast nagłośnienie lektora niestety – leżało. Może przy następnej inscenizacji organizatorzy wyciągną wnioski. Oby nie za tysiąc lat 🙂 

Oto i bitewna galeria.

 

Może nie aż tak odległych, ale jednak – korzystając z okazji zapowiadanej od dłuższego czasu Bitwy nad Bugiem, zaproponowałem niestrudzonym Galernikom dwudniowy wyjazd w okolice Hrubieszowa. Idea została szybko podchwycona, plan wycieczki ustalony, a niezawodny Jarek dograł szczegóły związane z noclegami i przewodnikami.

Spotykamy się jak zwykle o szóstej rano pod Galerią, gdzie za chwilę podjeżdża elegancki, wielki bus. Miejsca jest tym razem aż nadto 🙂 Rozsiadamy się wygodnie i trochę przysypiając przemierzamy kilometry nadbużańskimi drogami w kierunku pierwszego dziś punktu naszej trasy. Będzie to wyszperany przeze mnie na mapach „najdalej wysunięty na wschód punkt Polski”. Znajduje się on w pobliżu przejścia granicznego Zosin i wymaga porzucenia wygodnych foteli i przejścia około 1,5 kilometra. Zatrzymujemy się w pobliżu polnej drogi i ruszamy błotnistym traktem.

Docieramy do rzeki. Jest dzika, wąska – to zupełnie inny Bug od tego jaki znam. Po drugiej stronie widać jakąś drogę, po której spacerują obywatele Ukrainy i machają do nas rękami 🙂 Na granicy białoruskiej nie do pomyślenia.

Docieramy do słupka granicznego i oceniamy, że to tu. Robimy pamiątkowe foto. Dalej na wschód się nie da.

Wracamy do busa i ruszamy do Hrubieszowa. Tu mamy umówione spotkanie z „batiuszką”, który udostępnia nam do zwiedzenia cerkiew, opowiadają przy tym ciekawie o historii miejsca i faktach z nim związanymi. Cerkiew słynie ze swoich trzynastu kopuł no i w środku też robi wrażenie swoją wielkością i wystrojem.

Dzisiejsza Cerkiew prawosławna P.W Zaśnięcia N.M.P. w Hrubieszowie zastała wyświęcona w 1875 roku (o tym świadczy napis wewnątrz świątyni na ścianie przy miejscu gdzie sprzedaje się świece cerkiewne). Pan Stanisław Jadczak w Roczniku Hrubieszowskim 2/2002 pisze że kamień węgielny został wmurowany 11 maja 1873 r. a po 3 latach dokładnie 13 maja 1876 roku, arcybiskup chełmsko – warszawski Leontij poświęcił nowobudowana cerkiew, murowana z cegły w stylu bizantyjskim, o 13 kopułach, z przylegająca do niej dzwonnicą. Ikonostas wykonano z masywnego drzewa dębowego, z pozłoconymi rzeźbami. Wszystkie ikony w ikonostasie i na cerkwi pisał (nie mówi się namalowana ikona a napisana ) artysta z Petersburga Siłajew [źródło:http://www.cerkiew.hrubieszow.info].

Krótka przerwa na kawę i ruszamy zgodnie z planem do Kryłowa. Tu czekają na nas ruiny zamku w zakolu Bugu oraz dwójka sympatycznych przewodników. Zaglądamy na chwilę do kościoła, który -jak się okazuje, ma poważną przypadłość. Podziemne wody doliny Bugu spowodowały, że główna wieża zaczęła się oddzielać od reszty budowli. W środku widać jakieś prace mające na celu ratowanie budowli, natomiast na zewnątrz robi to znacznie większe wrażenie, bo rysa jest całkiem pokaźna.

Ruszamy na trasę naszej wycieczki. Najpierw zaglądamy w miejsce, gdzie stał dwór. Teraz pozostała po nim tylko brama wjazdowa.

W roku 1781 Kryłów nabyła Józefa Chrzanowska. Jej syn Józef w miejsce drewnianego dworku wzniósł w 1820 roku dwór murowany klasycystyczny z wątkami barokowymi, zakładając także rozległy park. Była to wówczas jedna z bardziej znaczących budowli województwa lubelskiego. Kolejną spadkobierczynią dworu została Józefa Aniela Gabriela Chrzanowska, która wyszła w 1878 roku za mąż za Antoniego Horodyskiego z Mołodiatycz (jednego z najbogatszych ziemian w ziemi hrubieszowskiej). Dwór znacznie rozbudowano, podwyższono o jedno piętro, dostawiono z frontu wysoką więżę, całości nadano cechy neogotyku, przez co dwór stał się magnackim pałacem z prawdziwego zdarzenia. W czasie I wojny światowej pałac został znacznie uszkodzony, po czym tylko częściowo go odrestaurowano. W roku 1938 pałac został wykreślony z ewidencji zabytków. We wrześniu 1939 roku został zdewastowany przez Armię Czerwoną. Zerwano dach, stolarkę okienną, drzwi, rozkradziono wyposażenie. W czasie wojny pałac używany był przez Niemców do celów magazynowych. W lipcu 1944 roku wojska niemieckie cofające się od strony Włodzimierza Wołyńskiego ostrzelały pałac, powodując pożar. Po zniszczeniach wojennych obiekti nie został odbudowany. Ostatnim właścicielem był Mieczysław Ustaszewski, który w latach 60-tych zrzekł się majątku na rzecz Skarbu Państwa. Po roku 1960 rozebrano zachowane resztki ścian, portyku i południowego ryzalitu. Dziś po dworku pozostała neogotycka brama wjazdowa i domek odźwiernego przy parku (jak i sam park) oraz pałacowa studnia. Dawniej istniała nieopodal drewniana cerkiew pounicka, wystawiona na miejscu poprzedniej (sprzed 1667 roku), rozebrana w roku 1938 [źródlo: krylow.info].

Przedzieramy się chwilę przez gąszcz, po czym wiszącym mostem nad starym korytem Bugu wkraczamy na zamek. Właściwie to trudno powiedzieć, że to zamek – niewiele z niego zostało.

Dziś po zamku, który przed wiekami świadczył o potędze Kryłowa pozostały tylko same ruiny, które z roku na rok coraz bardziej zapadają się pod ziemię. Sam zamek został ufundowany przed 1585 rokiem przez Jana Ostroroga. Budowla ta została zniszczona przez liczne najazdy Kozaków, Tatarów i Szwedów. Zamek był potężną twierdzą (świadczą o tym resztki bastionu i lochy pod nim imponujące swoją wielkością oraz pozostałości pozostałych bastionów i zarysy rozległych murów kurtynowych), położoną na wysepce oblanej Bugiem, posiadającą mury grube na cztery łokcie, obszerne podziemia (które według opowieści starszych ludzi prowadziły także pod Bugiem aż do miasteczka, klasztoru czy nawet Włodzimierza), murowane bastiony, wały i przekopy.
Pierwszy zamek powstał tu najprawdopodobniej jeszcze w końcu X wieku. Była to konstrukcja drewniana, będąca jedną z warowni Grodów Czerwieńskich będących pod władaniem Mieszka I. Po zagarnięciu Grodów Czerwieńskich przez kaiążąt ruskich Kryłów przez prawie trzy stulecia nie leżał w granicach państwa polskiego. Zmieniło się to w 1387 roku, jednak właścicielami ziem pozostali ruscy feudałowie. Kryłów należał wtedy prawdopodobnie do księcia kobryńskiego Romana Lubartowicza a potem do jego potomków. W 1458 roku włość kryłowska za zasługi w wojnie trzynastoletniej z Zakonem Krzyżackim i w rządach w Królestwie nadana została przez króla Kazimierza Jagiellończyka Janowi Tęczyńskiemu, pierwszemu dygnitarzowi w Królestwie. Jan zmarł w 1470 roku a ziemię odziedziczył jego syn Mikołaj, który w 1497 roku otrzymawszy nominację na wojewodę i starostę ruskiego podniósł Kryłów do rangi mista i w miejsce dotychczasowego zamku drewnianego rozpoczą budowę zamku murowanego. W tym samym roku Mikołaj zginą w wyprawie bukowińskiej. W 1523 roku majątek po Mikołaju podzielono. Kryłów przypadł miecznikowi krakowskiemu Janowi Tęczyńskiemu, który to dokończył budowę zamku. Jan zmarł w 1541 roku a Kryłów w spadku w 1544 roku otrzymała jego córka Zofia. Została ona porwana przez Stanisława Ostroroga (kasztelana międzyrzeckiego), który zakochał się w niej bez pamięci. Stanisław uprowadził Zofię do Wielkopolski, gdzie została jego żoną. Jednak opiekunowie i krewni Zofii tego małżeństwa nie uznali, gdyż Ostroróg był aktywnym kalwinem a Tęczyńscy gorliwymi katolikami. Dopiero do dwuletnich pertraktacjach w 1546 roku małżeństwo zostało uznane a Zofia i Stanisław Ostrorogowie otrzymali Kryłów wraz z trzynastoma wsiami. Osiedlili się tu dopiero w 1560 roku a Stanisław założył zbór kalwiński, prowadząc ożywioną działalność polityczną i religijną. W 1561 roku podejmował tu Curiona, agena księcia pruskiego, w 1566 A. Vereria, dworzanina księcia wirtemberskiego. Stąd pisał też listy i posłania do Księcia Albtechta. Stanisław Ostroróg zmarł w 1568 roku, po czym Kryłowem rządziła jego żona. Po jej śmierci w 1588 roku włość przejął ich najmłodszy syn, Mikołaj, który w 1593 roku założył tu słynne gimnazjum kalwińskie, będącą jedyną poza Akademią Zamojską szkołą o wyższym poziomie w tym regionie. Wykładali tu znakomici nauczyciele i zarządzali znani ministrowie. Nie przeszkodziło to jednak w 1601 roku synodowi lubelskiemu w rzuceniu klatwy na ministra Serpentina z Kryłowa. W 1612 roku po smierci Mikołaja kwestia majątku nie została rozstrzygnięta. Spory dotyczące spadku trwały kilkanaście lat. Ostatecznie właścicielem zadłużonego majątku za 700 tysięcy ówczesnych polskich złotych został starosta kamionkowski Jarzy Wiśniowiecki wraz z żoną Eufrozyną Eulalią z Tarnowskich. Po śmierci Jerzego Eufrozyna wyszła drugi raz za mąż za podkanclerzego koronnego Hieronima Radziejowskiego. W 1651 roku zamek kryłowski został spalony przez Rosjan i Kozaków cofających się spod Lublina. Zniszczono wtedy mosta zamkowy, bramę, drewniane budynki stojace w tyle zamku, młyn o dwóch kołach, statki szkutnicze, namioty, zbroje. Zasoby bibloteczne zatopiono w rzece Bug, część murów zamkowych została zburzona. W tym czasie Hieronima nie było w kraju, ze względu na ciążące na nim wyroki za liczne przewinienia. Jednak w końcu po burzliwym zyciu i darowaniu kar wrócił do Polski i odbudował zamek w Kryłowie. W 1656 roku w zamku kryłowskim przez dwa dni gościł król Jan Kazimierz, będąc w drodze pod Beresteczko. Hieronim uzyskał łaski króla i jako jego poseł wyjechał do Turcji, gdzie zmarł w 1667 roku. Kryłów objął jego syn Michał Stefan Augustyn Radziejowski biskup warmiński, następnie arcybiskup gnieźnieński i prymas, a w końcu kardynał. Był hrabią na Kryłowie i Radziejowicach. W Kryłowie 1687 roku wysłannik papieski A. Cuzani wręczył Radziejowskiemu kapelusz kardynalski. Kardynał przyjaźnił sią z wojewodziną łęczycką Konstancją Towiańską z Niszczyckich. Jej zapisał część swych dóbr a Kryłów w 1694 roku przekazał kasztelanowi łęczyckiemu Krzysztofowi Towiańskiemu, synowi Konstancji. W 1705 roku włość przejęła siostra kardynała Anna (żona Wojciecha Remigina Prażmowskiego). Późniejszmi właścicielami byli Hieronim Kaziemierz a po nim Michał Prażmowski. Włością zarządzali administratorzy zwani gubernatorami lub dzierżawcy (dbający o własne interesy), gdyż właściciele nie mieszkali w Kryłowie. Majątk popadł w długi, czego konsekwencją były liczne i długotrwałe procesy sądowe. Przez kilka lat władał tu Jerzy Lubomirski. W 1710 Kryłów został spalony przez Szwedów a w 1718 roku dalszych zniszczeń dokonali konfederaci. Zamek stał się ruiną. W 1753 roku dobra przejął Józef Jeżewski, stolnika płockiego regimentu konnego buławy polnej koronnej Jego Królewskiej Mośli i Rzeczypospolitej oberszteleytmana (cokolwiek miałoby to znaczyć). Ruiny zamku w tym czasie nie były jeszcze w beznadziejnym stanie, oba bastiony były częściowo naruszone i popękane ze względu na niestałość fundamentu. Mury pałaców zamkowych były w podobnym stanie, oba pałace nie posiadały dachów a sklepienia były całkowicie zawalone. Z czasem zamek popadł w całkowitą ruinę a jego cegły wybierano do budowy pieców i kominów [źródlo: krylow.info].

Zwiedzamy chwilę jedyną pozostałość zamku – podziemną cześć jednego z narożnych bastionów.

Jak zwykle ciągnę gdzieś z tyłu wycieczki, bo przecież muszę wszystko sfotografować 🙂 Pogoda dopisuje, gdzieś na horyzoncie mruczy burza, ale nas omija. Krążę po wyspie, podziwiając naturalny ogród kwiatowy. Wszystko pachnie, wokół mnie wije się Bug. Wąski i dziki. Na cypelku stoi wielki sum – symbol rzeki.

W tym miejscu stawiany jest most pontonowy z okazji Dni Dobrosąsiedztwa. Podobnie jak w Zbereżu, można tu przez kilka dni odwiedzać bezwizowo sąsiadującą z Polską Ukrainę. Przewodnik proponuje jeszcze, byśmy odwiedzili Świętego Mikołaja. Jest to podobno obowiązkowy punkt wszystkich wycieczek tutaj, więc nie możemy odmówić. Wpadamy z odwiedzinami do świętego, który spogląda na nas z niewysokiego wzgórza, otoczony dębami. Krótki postój, zaczerpnęliśmy wody z uzdrawiającego źrodła, posililiśmy się i w drogę.

Zerkamy na zegarki i okazuje się, że czas pozwoli nam na realizację jeszcze jednego  punktu. Jest to miejsce, gdzie Bug wpływa z Ukrainy do Polski i staje się rzeką graniczną.  Całkiem blisko, bo około 5 kilometrów za Kryłowem jest miejscowość Gołębie. Docieramy tam sprawnie. Droga jest nieco błotnista, ale trudy wynagradzają rosnące przy niej dzikie wiśnie, na które z ochotą rzuca się nieco już wygłodniała wycieczka. Spacer zajmuje około 20 minut i tu niestety spotyka nas niespodzianka. Gdy oglądałem zdjęcia satelitarne, dalsza droga biegła wzdłuż pasa granicznego, okazuje się jednak, że ta jest nie obok, a biegnie po pasie. Jest spore ryzyko że Straż Graniczna aresztują nam całą wycieczkę, gdy ruszymy do odległego około 500 metrów Bugu, więc uznajemy, że „tu byliśmy” i nie ryzykujemy marszu po zaoranej ziemi. Powrót wiśniową aleją i zostaje nam dotrzeć na naszą kwaterę.

Ta została wybrana w miejscowości Ślipcze, gdzie Galernicy już mieszkali i przywieźli same dobre wspomnienia. Docieramy tam sprawnie, gospodarze witają nas serdecznie i po krótkim zamieszaniu związanym z dobieraniem składów do pokojów ruszamy na spóźniony nieco obiad. Jedzenie jest wyśmienite, przyrządzone wyłącznie z produktów pochodzących od naszych gospodarzy. Jest nawet przysłowiowe „mleko prosto od krowy”.

Najedzeni „pod korek”, chwilę odpoczywamy, jednak jest tu jeszcze jedna atrakcja, o której słyszałem i która nie daje mi spokoju. Gospodarstwo leży około 200 metrów od Bugu, który tutaj mocno meandruje. Musi być widokowo. Próbuję poderwać ekipę na wieczorny spacer i dość szybko udaje się zwerbować dużą grupkę. Schodzimy w stronę rzeki, a potem zaczynamy się wspinać łąką, by znaleźć się nagle… nad urwiskiem. Widok przeszedł moje oczekiwania. Bug płynie głębokim wąwozem, wyżłobionym wodami rzeki w rozległym płaskowyżu. Największe jednak wrażenie robią skarpy. Niemal pionowe, 30 metrowe urwiska budzą lekki niepokój, gdy się podchodzi do ich krawędzi. A już myślałem, że ta rzeka niczym mnie nie zaskoczy. Jest już trochę mało światła, więc postanawiam pojawić się tutaj skoro świt. Na razie jednak przechodzimy wzdłuż dwóch ogromnych zakoli rzeki, by ostatecznie dotrzeć do bitej drogi i powrócić na naszą kwaterę. 

Zmęczenie daje znać o sobie i dość szybko odpływam, jednak niezmordowani Galernicy prowadzą dość długie dyskusje do świtu, co oczywiście mi nie przeszkadza, bo sen mam kamienny – jak zawsze 🙂

 

 

Na to wydarzenie czekałem niecierpliwie cały rok. Odkąd Latająca Ryba wylądowała nad Bugiem, wygląda na to, że nie ma ochoty fruwać dalej i założyła nadbużańskie gniazdo na dobre. 

Tradycyjnie jak co roku tuż przed wyjazdem pogoda się załamuje, przechodzi wielka ulewa i zastanawiam się czy się udać na ten wyczekiwany długi spacer wśród Dzieł. Nie poddaję się jednak, wrzucam aparat, coś na deszcz i ruszam w kierunku Janowa. 20 minut i jestem w Bublu. Zastaję tłum ludzi. Niekorzystna aura ani trochę nie zniechęciła chętnych do podziwiania plenerowej sztuki, wręcz przeciwnie – mam wrażenie że ludzi jest więcej jak rok wcześniej. Pelerynka na grzbiet i podchodzę w okolice dworku. Ulewy co prawda nie ma, ale lekko kropi. 

Jest już szef Imprezy Jarek Koziara. Ze stoickim spokojem obwieszcza, że deszcz był planowany i możemy zaczynać.

Las parasolek rusza w kierunku wsi. I niestety aura postanowiła pokrzyżować plan Jarka, bo z każdą chwilą przejaśnia się coraz bardziej, przestaje padać i w końcu wychodzi słońce. Dokładnie taki sam scenariusz rozegrał się rok wcześniej 🙂

Przy wejściu do wsi wysłuchujemy historii związanej ze stojącą przy drodze tablicą pomnikową, poświęconą nauczycielom szkoły podstawowej w Grannie, istniejącej w latach 1920-1975.

Przy ostatnich kroplach deszczu docieramy do przejścia dla pieszych. Sytuacja prawie jak na okładce The Beatles 🙂 Tylko że najpierw przez przejście przechodzą konie, z a za nimi stado gęsi 🙂

Kolejnym punktem wycieczki jest stół pełen ziół. Symboliczne, namalowane talerze odkrywają, co rośnie na tutejszych polach.

Docieramy do świetlicy. Z daleka widać już tajemniczą gwiazdę, którą artysta stworzył, by czuwała nad wsią. A naprzeciw świetlicy można podziwiać portrety fotograficzne mieszkańców Bubla. Wiszą sobie na płocie, pośród zieloności.

Ruszamy w stronę pieca. Dzień wcześniej podobno pięknie świecił, rozpalony do czerwoności, bo w środku wypalał się ceramiczny… no właśnie – tłum otacza piec, ciekawy co też wyłoni się z jego wnętrza. Autor dzieła pracowicie cegła po cegle demontuje jego górną część, aż w końcu ukazuje się zgromadzonym popiersie Józefa Piłsudskiego. Słychać okrzyki uznania 🙂

Tuż obok czeka na nas kolejne dzieło – dom dla pszczół. Tych, co to nie mają własnego – jak głosi przesłanie autora.

Zwiedzający ruszają teraz w pole, w kierunku wielkiej żwirowni. W pierwszym z dołów podziwiamy czarny krąg, który artystka z Białorusi pracowicie wypełnia naleśnikami 🙂 Dół jest dość głęboki, więc podziwianie jest mocno ułatwione. 

Kolejne dzieło, to praca dwójki przybyszów z Izraela. Wzdłuż ogromnego wykopu ciągnie się rozwieszony sznur białych ubrań, które w pewnym momencie zapadają się w dół, by po chwili kontynuować swą linię po drugiej stronie. Ciemne chmury rozświetlone słońcem, wiatr poruszający całością i rozmach inscenizacji robią wrażenie. 

Teraz czas na japoński akcent. Przybysz z dalekiego kraju opowiada w swoim języku o symbolice dzieła, jego kolega przekłada to na angielski, a ten z kolei jest przekładany na polski 🙂 Z oryginalnego przekazu zrozumiałem „polszka wodka moczna” 🙂

Autorzy zachęcają do wejścia w środek działa, z czego oczywiście korzystają chętni o zrobienia selfie 🙂

Przewodnik goni teraz swoje stadko w kierunku końca wykopu lecz zatrzymuje się na chwilę na kolejny „performens” – tajemniczą podróż metalowym wózkiem przy równie tajemniczej muzyce.

Czas na kolejne dzieło. Nie byle kogo, bo samego szefa imprezy, Jarka Koziary. Tym razem jest to choinka. Ostatnio był baobab, więc domyślam się, że klimaty drzewne są mu bliskie. Najważniejsze przesłanie, jak zrozumiałem, brzmi: jest po świętach… Lubię pokręcone przemówienia Jarka 🙂

A z tyłu czai się dinozaur… stara zepsuta koparka 🙂

Wracając mijamy rozpostarte w górze ramiona kolejnego dzieła.

Wracamy na początek wykopu.,Tu czeka na nas kolejny japoński twórca, który przedstawia nam swoją wizję poszukiwania przeszłości. Dociera do niej półnagi heros, kręcący kołowrotkiem. Słyszę wokół okrzyki zachwytu, gdy ziemia unosi się pod jego stopami i otwiera się czeluść. No dobra.. nie powiem co tam było – trzeba pojechać do Bubla i samemu zobaczyć 🙂

A dalej jest dom. Mała zielona oaza na piasku – tak to zobaczył kolejny twórca i zastawił stół. Stół pełen jabłek. Wchodzą goście i jabłka szybko znikają. Miałem ochotę na ostatnie, ale szybka kobieca ręka porwała je tuż przede mną.

Spacer zbliża się ku końcowi. Nad nami widać stalową konstrukcję, podobną do wielkiego trzepaka, z fantazyjnie zakończoną poprzeczką. Obok zaś Rakieta. To pokaz fotografii Bugu, gdzie silnikiem jest fotografia znajdująca się najniżej, przedstawiająca skaczących do Bugu artystów.

Trzy godziny minęły błyskawicznie. Zostało mnóstwo wrażeń i przeświadczenie, że warto było tu być. Udzieliła mi się radość ludzi tworzących festiwalowe dzieła a także wszystkich zwiedzających. Uśmiechy na twarzach, brak polityki, złości, podziałów – o to tu chodzi.

 

A może by tak wszystko rzucić i wyjechać… do Bubla? 🙂

 

Nieco dłuższy reportaż…

 

To był specjalny wyjazd – poczciwa 20-letnia „babcia” przewiozła mój rower po raz ostatni 🙁 Niezawodny towarzysz rowerowych wypraw poszedł w nowe ręce, więc trzeba będzie coś wykombinować, jak tu dalej zwiedzać nadbużańskie wertepy.

Na dziś pozostał mi ostatni tutejszy odcinek – od Janowa Podlaskiego. Rezygnuję z wjazdu do stadniny i postanawiam zaparkować obok kościółka w Pawlowie Starym. 

Dosiadam swego rumaka i ruszam w kierunku rzeki – w miejsce, gdzie rok temu kończyłem trasę z Niemirowa. Początek to walka z piaskiem, ale za chwilę przecinam drogę wokół stadniny i ruszam wąską ścieżką pośród traktorów koszących łąki i dziesiątek bocianów, by dotrzeć nad Bug. 

Wreszcie znowu rzeka. A nad nią wyraźna ścieżka tuż ponad lustrem wody. Natykam się na pierwszą przeszkodę. Głęboki rów o pionowych zboczach – raczej nie do sforsowania, ale ktoś zapobiegliwy ułożyć z betonowych pali przeprawę 🙂 Za chwilę mogę jechać dalej.

Droga jest całkiem dobra i tempo też. Przecinam kolejny rów i małe zaskoczenie – droga ginie pod świeżym sianem. Trafiam w istny labirynt skoszonych kawałków łąki, poprzecinanych rowami, bużyskami i rozlewiskami. Wychodzę z założenia, że skoro zostały skoszone, to jakoś udało się tu dojechać i musi być jakieś wyjście 🙂

Czeka mnie tylko jeden skok przez rów i za chwilę wyjeżdżam na szerszą polną drogę. Z ulgą odkrywam, że to ścieżka przyrodnicza na łęg dębowy. Jestem uratowany 🙂 

Mijam zarastające jezioro, ukryte za gęstymi krzakami. O jego istnieniu informuje tablica przy drodze. Dalej droga wiedzie przez środek łąki, potem wpada w jakiś zarośla i już widzę w oddali znajomą, ułożoną z płytek drogę ze stadniny.

Mijam kolejne jeziorko i robię nawrót w stronę rzeki, którą od jakiegoś czasu straciłem z oczu. Po kilku minutach Bug pojawia się znowu przede mną w miejscu, które jako jedno z nielicznych zostało sztucznie umocnione. Rzeka próbowała tu zrobić sobie skrót, odcinając kilkadziesiąt hektarów Polski dla naszych sąsiadów. Mam pierwszą okazję zapuścić się w ten całkowicie dziki rejon. Najpierw przecinam rozległą łąkę, a potem ruszam nad rzekę. Miejsce jest niesamowicie odludne, ale i piękne.

Jadąc ponad rzeką wracam do miejsca, gdzie powstały umocnienia.

Teraz czas na przebicie się przez odnogi, które łączą rzekę z rozlewiskami rezerwatu „Łęg Dębowy”. Niski stan wody powoduje, że nie jest to wielki problem i wszelkie obniżenia przejeżdżam „suchą stopą” 🙂 

Miejsce gdzie trafiłem jest tak niesamowite, że nie mogę się napatrzeć. Jestem w samym środku uroczyska powstałego z rozlewisk, wierzb, uschniętych kikutów drzew. Muszę tu kiedyś wrócić, bo to jedno z piękniejszych miejsc. 

Po chwili droga znowu wychodzi nad Bug i po kilku minutach docieram do kolejnego punktu wyprawy – małego jeziorka zwanego Pralnią. Jest to ulubiona miejscówka wędkrzy, obok stoi murowana wiata i wiedzie tędy czerwony szlak nadbużański. 

Obowiązkowa sesja foto, bo jakoś omijałem do tej poru to miejsce latem. A jest co podziwiać. Roślinność jak w tropikalnej dżungli oplotła cypelek, z którego robię zwykle panoramy. Powstaje kolejna – letnia.

Badam możliwości dalszej jazdy, bo zaraz obok jest rozlewisko, które jak do tej pory było nie do pokonania. Okazuje się, że nad samą rzeką drogę przegradza głęboki rów, a dalej jest wąski strumyk, za którym falują podmokłe łąki i chyba nie mam chęci się w nie zapuścić 🙂

Mijam bramę 🙂

Zerkam na zegarek i  dochodzę do wniosku, że chyba odpuszczę objeżdżanie znaną mi drogą do Woroblina. Dalej okolicę już dobrze znam, więc robię nawrót i ruszam w kierunku stadniny. Droga jest dobra, i w pół godziny jestem na miejscu. Nie zatrzymuję się jednak i jadę dalej, by po kolejnej półgodzinnej jeździe stawić się przy czekającym aucie.

Jeszcze tylko pakowanie roweru i za 20 minut jestem w domu.   

 

Wracając z rowerowej wyprawy, całkiem niechcący a może chcący skręcam do malutkiej wioski, którą wiosną pokazał mi kolega z Fotoklubu. „Wierzby fajne będą” – obiecywał. Były – nie tylko wierzby. Tuż za wsią, na niedużym wzgórzu stoi drewniana kapliczka, ukryta w małym zagajniku. A wokół pomnikowe drzewa. I ławeczka do rozmyślania. Bo ciszy i spokoju nie trzeba tu szukać. One tu są.

Reszta to obrazy.