Tegoroczna zima jakoś nie rozpieszczała do tej pory warunkami na zdjęcia, ale oto w końcu się doczekałem – jest śnieg i to w sporych ilościach, kolejna porcja właśnie leci z chmur, więc długo się nie zastanawiam, bo ile można czekać 🙂

Trochę ciepłych ciuchów, aparat na ramię i już pędzę do Derła.

O ile w mieście drogi są nieźle oczyszczone, to już pierwsze kilometry pokazują mi, że jest zima – jadę po grubej warstwie lodu, która na szczęście dobrze „trzyma” 🙂

Jeszcze tylko Janów Podlaski, kawałek nadbużanki i zaraz skręcam do wsi. Derło jest jak zwykle ciche, senne. Zajeżdżam pod ulubione lipy, parkuję obok zdziwionych pograniczników, którym nawet nosa nie chce się wychylić z ciepłego auta i ruszam ku przygodzie.

Już pierwsze metry pokazują, że będzie to „bieg na orientację”. Drogi przysypane grubą warstwą śniegu są praktycznie niewidoczne, ale jako stary bywalec tych kątów, znam tutejsze ścieżki na tyle dobrze, że raczej się nie zgubię 🙂

Trochę żałuję, że nie ma słońca i aura jest trochę ponura, ale z chwilą, gdy zaczyna prószyć śnieg, poprawia się od razu „klimat fotograficzny” 🙂 Przecieram ślad w głębokim śniegu, i docieram do łęgu. Tu teren się obniża i zastanawiam się, czy tutejszy dół zalała wysoka ostatnio woda i czy da się przejść. Wiosną miałem tu przeprawę z butami w ręku 🙂 Woda owszem -wysoka, ale zamarzło, potem opadło, więc przechodzę po leżących na ziemi taflach lodu na drugą stronę.

Teraz idę ponad samym Bugiem dość nową ścieżką, którą pracowicie ostatnio przygotowała Straż Graniczna. Z pomocą bobrów. Jakkolwiek kiedyś spotkania z nimi wydawały mi się atrakcyjne, teraz – widząc dzieło zniszczenia – skłonny jestem nazwać je największymi szkodnikami i chętnie zamieniłbym polowania na dziki na polowania na bobry.

Mijam lewitujące drzewo (też dzieło bobrów) i zmierzam w kierunku plaży. Trzy miesiące temu podziwiałem tu wspaniałe piaskowe łachy, zegar słoneczny pracowicie odmierzał czas, a teraz wszystko skryło się w białym puchu. Kręcę się chwilę, ale na główna plażę dojścia nie ma – jest tu jak pamiętam głęboki kanał – teraz pokryty lodem, ma który raczej nie zaryzykuję wejścia.

Ma tu miejsce ciekawe zjawisko – z racji ostrego zakrętu rzeki tworzy się tu prąd wsteczny. Jest on szczególnie teraz widoczny, gdyż Bug pokryty jest płynącym szybko śryżem. Dopiero w tych warunkach widać, jaki to żywioł. Jest tu podobno jedno z głębszych miejsc na Bugu.

Robię odwrót i zgodnie z planem ruszam do drugiej ścieżki, którą zwykle wracam. Chwila wahania na skrzyżowaniu i idę dalej – pierwotny plan zakładał dojście aż do Woroblina i wygląda na to że go zrealizuję. Mimo śniegu – idzie się świetnie 🙂

Słyszę jakiś szelest na pniu i za chwilę przygląda mi się ciekawski ryjek.

Lisie, a czemu ty nie śpisz?

No tak, głodny jest 😉 Robię pomału kilka kroków, by go nie spłoszyć. Schodzi na ścieżkę, cały czas mi się przyglądając. Chyba mam dobry kontakt ze zwierzętami: pogadałem sobie do niego, wysłuchał, postał, zapozował 🙂

Ruszam do Woroblina. Tylko gdzie są są ścieżki? No tak, pod śniegiem.

Trzymając się rzeki, wychodzę z małego zagajniczka i wreszcie na horyzoncie widzę odległe budynki. Wypadałoby teraz obejść rozległe rozlewisko, by wejść do wsi, ale chodzi mi po głowie, że może da się z drugiej strony, skracając przy okazji trochę drogę. Skręcam w coś, co przypomina leśną przecinkę. Wertepy straszne, dzikie chaszcze, doły, ale po około kilometrze wyłażę z labiryntu i już jestem tam, gdzie zaplanowałem. Latem zapewne tak łatwo by tędy nie poszło.

Zostaje dotrzeć spokojnie do Derła. Dzieli mnie od niego około trzech kilometrów polnymi drogami. Mijam znajomą szopę, odkrywam niewidoczne latem, małe wzgórze z krzyżem. Podobno to resztki nieistniejącej już wsi.

I już mam przed sobą Derło. Idąc przez wieś, z przyjemnością fotografuję drewniane domy. To już jedna z nielicznych nadbużańskich wsi z takim klimatem. Droga szybko mija i znowu jestem na wzgórzu przy lipach. Pogranicznicy zniknęli, moje auto stoi 🙂

Czas do domu na ciepłą kawę.

Jakkolwiek wszystko było przeciw, uparłem się, że dotrę znowu na Roztocze. Odpryski różnych sytuacji z zeszłego roku trochę ograniczyły moje plany, ale jednak się udało. Ruszam pół godziny po wyjściu z pracy z nadzieją, że prognoza się nie sprawdzi i zapowiadana odwilż jednak nie nastąpi. Mam względnie blisko, bo do Szczebrzeszyna jest 200 km i spodziewam się około 3 godzin spokojnej jazdy. Nawigacja wskazuje mi jednak skrót przed Zamościem, więc skuszony perspektywą oszczędności 20 km skręcam w Krzaki 🙂

Droga jest zaskakująco dobra, ale tylko do czasu. Nagle w środku niczego trafiam na czerwone światło 🙂 Droga jest w remoncie i tkwię dobre 10 minut w zupełnych ciemnościach, podziwiając gwiazdy. Potem jakieś zakręty, krzyżówki, przejazd kolejowy i z ulgą odkrywam, że jestem pod Szczebrzeszynem.

Wjazd do miejsca zlotu wiedzie niestety pod górę. Już od kilku kilometrów czułem, że samochód bardziej płynie niż jedzie, więc po kilku próbach rezygnuję z podjazdu i z przytupem ląduję w zaspie. Chwila beznadziejnej walki i oto nadciąga odsiecz! Znajome gębule szybko wypychają mnie z mokrego, zbitego śniegu, pokrytego śliską glazurą 🙂

Po mnie dojeżdża jeszcze catty, która powtórzyła mój manewr i tym razem ja organizuję odsiecz.

Okrągły stół pokrywa się dobrem wszelakim, co pozwala na długie biesiadowanie przy trzech gitarach, kanonie hitów polskiego rocka i mnóstwie śmiechu.

Niestrudzony Kulczyk ujawnia prawdziwą i jedyną słuszną wersję tekstu taty Kazika:  „Tę burzę włosów każdy zna, tak to Justyna, to Justyna…„ ciąg dalszy każdy zna 🙂

I tak nam zleciało do drugiej w nocy…

Poranek wita nas odwilżą. Już na początek trzej panowie (wcale nie smutni) odłączają się w niewiadomym kierunku, aby realizować swój tajemniczy plan. Pozostali dzielnie maszerują za paniami przewodniczkami. I tym sposobem już na początku wycieczki gubimy szlak 🙂

Dzielny creamcheese czuwa jednak nad ekipą, wyciąga swoje magiczne urządzenie do szukania zagubionych ścieżek i za chwilę przedzieramy się przez pola i chaszcze w kierunku, gdzie przypuszczalnie jest poszukiwany przez nas czarny szlak. 

Jest pierwszy wąwóz! To przecież ich tu poszukiwaliśmy 🙂 Za namową pani przewodnik trwa konsumpcja lessu, podziwiamy też dziwne kulki z szeleszczącą zawartością.

A potem w drogę. Kolega Creamcheese idzie coraz wolniej i w końcu awaria kolana zmusza go do odwrotu.

Po kilku kilometrach przedzierania się przez mokry śnieg pada propozycja pierwszego postoju. Wyciągamy kanapki, termosy – tylko siąść się nie da. Uczta trwa w najlepsze na stojąco, gdy nagle mój wzrok rejestruje latający kubek. Z herbatą 🙂 Już wiem – to Krutul uczy się nalewać herbatę z termosu po własnym palcu… 
Skutki są dwa – próba się nie udaje i herbata zostawia na śniegu żółty ślad… a wieczorem okaże się, że nie da się z takim palcem grać na gitarze… 

Pora ruszać. Wchodzimy w las i nagle w tej głuszy… słyszymy głosy! Dzików jak do tej pory nikt nie widział, więc mamy nadzieję, że to nie polowanie 🙂 Na wszelki wypadek niewiasty zaczynają głośno podśpiewywać. Wkrótce dostrzegamy dym, a potem… imprezującą przy ognisku miejscową ekipę.

Następuje powitanie tradycyjnym „macie coś?” Falco czujnie dopytuje się na wszelki wypadek, co dostaniemy w zamian 🙂 Nić przyjaźni na szlaku zostaje błyskawicznie nawiązana, a niewątpliwie sprzyja temu tradycyjna wymiana płynów turystycznych. Młodzi ludzie są bardzo sympatyczni i rozmowni.

Lidka stwierdza, że wróciła jej wiara w młodzież. Mogli siąść do swoich trunków gdzieś przy telewizorze w ciepłym domu, a jednak chciało im się przejść kilkanaście ładnych kilometrów przez lasy i wąwozy, by zasiąść przy ognisku w leśnej głuszy. Robimy wspólne foto i czas w drogę.

Chłopaki młode, to ostro ruszają w kopyta.

Dochodzimy do miejsca, gdzie w zasadzie chcieliśmy skręcić w leśną ścieżkę poza szlakiem, która miała nas wyprowadzić do wsi Topólcza. Wszystkie niewiasty z zadziwiającą zgodnością i bez słowa sprzeciwu decydują jednak „idziemy za młodymi chłopakami” 🙂
Wkrótce znowu się spotykamy… chłopaki wykryli dziurę w drzewie, a naturalna w tym wieku ciekawość świata zmusiła ich do rozpoczęcia ekspedycji po pniu, aby ocenić zawartość dzieła jakiegoś dzięcioła, tudzież głębokość rzeczonej dziury. Poszło im całkiem sprawnie, nie bez słów zachęty ze strony pań 😉


Chłopaki znowu wyrywają do przodu, ale kilkaset metrów dalej napotykają kolejne wyzwanie. Pod wielkim pniem świerka leży ogromny łańcuch. Próby wyciągnięcia go okazują się nieskuteczne. Falco rzuca od niechcenia „Wy nie dacie rady?” Po czym szybko się oddalamy 🙂 Sam jestem ciekawy czy się udało, bo już ich więcej nie widzieliśmy… 🙂
Rozstajemy się z przewodniczkami, które ruszają w stronę Kawęczynka, a my odbijamy skrótem w kierunku wsi Topólcza. Tak się nam przynajmniej wydawało 🙂
Gdzieś minęliśmy odejście, którym mieliśmy zejść do wsi. Nagle z wielkim zdziwieniem odkrywam, że znowu wkraczamy na niebieski szlak od Kawęczynka. Oznacza to tylko tyle, że czeka nas około 5 kilometrów asfaltu w drodze powrotnej. 
Zatrzymujemy się jeszcze na chwilę w okolicy szkoły w Topólczy, potem podziwiamy wylot wąwozu, którym mieliśmy zejść i zrypani jak koń po westernie z ulgą widzimy naszą kwaterę w Turzyńcu.

 

Rano wstaję skoro świt, dowiadując się przy okazji, że ominęła mnie nocna partia bilarda 🙂

Sprawnie opuszczamy lokal, część grupy udaje się w drogę powrotną do domów (jak to w  życiu – Ci co mieli najbliżej 🙂 ), pozostali ruszają jeszcze do Szczebrzeszyna na pamiątkową fotkę z chrząszczem. Czekają tam na nas panie przewodniczki z Lubelskich Parków Krajobrazowych, które umożliwiają nam wejście m.in. do synagogi i cerkwi, opowiadając przy okazji parę słów na temat odwiedzanych miejsc.

Za kurtyną dziewczyny szukają Tory 🙂

Wielki klucz do cerkwi wzbudza w Dakocie niekłamany zachwyt, porywa go z błyskiem w oku i kręci nim z pasją w świetle fleszy 🙂

W środku – lodówka. Na zewnątrz niestety roztopy, jest pewnie koło 7-8 stopni a my wkraczamy do chłodni. W cerkwi byłem kilka lat temu i w zasadzie nic się tu nie zmieniło. Diabełki hasają jak hasały, niebo nad nimi też się nie zmieniło. Cisza i spokój, chwila zadumy.

Ruszamy dalej, kilkaset metrów obok jest kirkut. Szczebrzeszyn to stare żydowskie miasteczko z bogatą historią. Widać ją właśnie na wzgórzu, do którego zmierzamy. Tuż za bramą wita nas ogromne i dziwne drzewo, które strzeże grobu cadyka. Kręcimy się po terenie kirkutu około pół godziny.

I tu niestety muszę odłączyć się od grupy i ruszyć w drogę powrotną.

Rok się kończy więc pora na fotograficzne podsumowanie. Chyba uznam go znowu za udany. Kilka górskich wyjazdów, dalszy ciąg zwiedzania nadbużańskich ścieżek, Landart – było w czym wybierać. 

Na doroczną wystawę wybrałem cykle składające się z par fotografii, które prezentuję poniżej:

Tatry letnie.

Tatry zimowe

Bug wiosenny

Bug jesienny

Bieszczady

I fotografie różne, które w tym roku uznałem za udane:

 

 

W ramach podtrzymania tradycji i szukania spokoju wśród kolorowych wzgórz kolejny raz zabieram się w Bieszczady. 

Termin został ustalony dużo wcześniej, urlopy zgrane, ale okazuje się że ta strategia tym razem nieco zawiodła. Patrzę na prognozy, oglądam cały tydzień poprzedający wyjazd, co tam widać w kamerach internetowych… dużo widać. Wygląda to tak cudnie, że zostaje tylko modły czynić by wytrzymało. Ku rozpaczy wszystkich – nie wytrzymało. 

Nasza pierwsza wycieczka odbywa się pod znakiem zaciągającego się chmurami horyzontu, wyblakłych kolorów i tylko na pocieszenie nie pada cały dzień. 

Ambitny plan zakładał atak na Worek Bieszczadzki. Zdyscyplinowana grupa, pamiętająca jeszcze poprzedni nocny powrót, tudzież opowieści o biegających po zmierzchu niedźwiedziach – szybko i sprawnie zrywa się o siódmej rano, sprawnie połyka śniadanie i wyrusza w w drogę. Nawet wieczorek powitalny, który przeciągnął się poprzedniego dnia do pory dość późnej, nie był w stanie zmóc ducha walki. 

Wielokrotnie przejechaną już drogą ruszamy na Wołkowyję i …pierwsza zmiana planu. Droga przez Terkę jest zamknięta 🙁 Tego nie przewidzieliśmy… trzeba jechać dokoła przez Czarną. To oznacza że dzień nam się skurczy. Szkoda czasu na zastanawianie się – ruszamy i po godzinie jesteśmy w Ustrzykach Górnych. Stąd już tylko kilka kilometrów do Wołosatego, gdzie znowu bardzo szybko jesteśmy gotowi do wymarszu.

Jest nawet dość spokojnie, bo jak się potem dowiedzieliśmy, kilka dni wcześniej z powodu rewelacyjnej pogody szły tu tabuny ludzi. 

Pierwszy odcinek pokonujemy jak zwykle szybciutko, bo też chodzenie po łące nie dość że nudne, to nadzwyczajnym wyczynem nie jest 🙂

Potem jednak zaczynają się schody. Dosłownie i w przenośni. Ścieżka robi się dość stroma, co powoduje, że tracimy jednego „ludzia”. Nasz dzielny wędrowiec postanawia założyć obóz szturmowy, co oznacza, że przyda nam się, bo szykuje się kolejna zmiana planu. 

A co do schodów… trudno to komentować. Z jednej strony BPN zapewne chciał ratować przyrodę, ale z drugiej… wyglądają nijak i tak samo się po nich chodzi, albo jeszcze gorzej. I podobno jest plan, żeby całe Bieszczady ustroić tymi schodami. Pewnie wtedy ruszę na ich ukraińską część, żeby się nie denerwować.

Póki co zdobywamy wysokość dobrym tempem i pojawiamy się pod Tarnicą. Zerkamy na zegarek, chwila narady i jest nowy plan. Tym razem zostawimy Worek w spokoju i decydujemy się wejść w komplecie na szczyt. Ludzi trochę jest, ale znajdujemy kawałek wolnego miejsca dla siebie. Szczyt został dokładnie wygrodzony i pozostało niewielkie „pastwisko”, by turyści nie deptali trawników wokół. Cena rozwoju cywilizacji 😉

Schodzimy na przelęcz, by zacząć realizować nasz nowy plan. Szybki przegląd mapy zasugerował możliwość przejścia innego worka – tym bardziej, że nikt łącznie ze mną tym szlakiem nie szedł. Ruszamy czerwonym szlakiem do Ustrzyk. Co tu dużo pisać – nikt nie jest zawiedziony. Szeroki Wierch ma charakter typowej połoniny, idzie się dość długim grzbietem, jest kilka kulminacji i w końcu zejście do lasu.

Pogoda trzyma, widoki są, wycieczka zdecydowanie jest udana.

Po wejściu w las kolejna niespodzianka. Wspominam wiele leśnych zejść w doliny i zawsze były one dość strome i męczące. A tu miła odmiana. Szlak wiedzie przez piękny, jesienny las i łagodnie schodzi w dolinę aż do Ustrzyk Górnych.

Ani się obejrzeliśmy i jesteśmy w Ustrzykach. Gdzie oczywiście czeka na nas zgubiony pod Tarnicę Mirek, który zgarnia kierowców i zawozi do Wołosatego po resztę aut. Wracamy na zasłużone pierogi do Berezki, gdzie jak co roku jest nasza baza.

Wypada jeszcze tylko wspomnieć o pewnym wyjątkowym spotkaniu w drodze powrotnej. Z pewnym miejscowym. Słynne są opowieści o bieszczadzkich niedźwiedziach, ale tym razem stanął na naszej drodze… ryś. Piękne dostojne zwierzę przedefilowało nam przed autem, każąc zwolnić i się podziwiać. Na odchodne jeszcze się obejrzał, czy na pewno widać w naszych oczach wyrazy szacunku 🙂

 

Trasa:

Kolejny dzień… no cóż – jak mawia zaprzyjaźniony wędrowiec górski „pogoda klękła”. Wieczorem w trakcie dyskusji wymyśliliśmy przejazd drezynami w Uhercach, jednak zgodnie uznajemy, że nikt nie przeżyje dwugodzinnej jazdy w temperaturze około zera stopni i padającej mżawce. Brak widoczności, wilgoć, mgła – w tej sytuacji wymyślamy plan alternatywny. Sine Wiry odpadają, bo droga przez Terkę zamknięta. Jak nam później wyjaśni nasz gospodarz – przyczyną jest budowa nowego mostu.

Więc…Solina zawsze niezawodnie czeka 🙂 Odbywamy spacerek po tamie, przejeżdżamy przez Myczkowce. Drezyny w Uhercach stoją we mgle…

A my trafiamy do Leska. Słodki Domek czeka! Najpierw jednak wymyślam zwiedzanie Leska. Jakoś zawsze je omijaliśmy (poza bankomatem i Słodkim Domkiem). 

Pewien dobry znajomy wywodzący się z Leska wspominał mi kiedyś o kirkucie. No to szukamy go. Kirkutu oczywiście. Mijamy synagogę – niestety jest zamknięta. Lesko jest malutkie i za chwilę jest też kirkut. No i zaliczam przysłowiowy „opad szczęki”. Drugi będzie po dostaniu się na teren kirkutu. Miejsce jest zamknięte, ale jest telefon do klucznika. Pan pojawia się dość szybko, negocjujemy cenę za wejście i kłódka opada. 

Widziałem już kilka kirkutów, ale ten zdecydowanie zrobił na mnie największe wrażenie. Mieści się na szczycie całkiem dużego wzgórza, na które trzeba się wspiąć, porastają go stuletnie dęby, ogromna ilość macew, a do tego przebłyskuje słońce, podkreślające kolory jesieni. No to jest zdecydowanie główne danie dnia. Spacerujemy dobre pół godziny, patrząc na przemijanie, zapomnienie, oczarowanie i zamyśleni.

Cmentarz żydowski w Lesku ze względu na wiek zachowanych nagrobków uważany jest za jedną z najcenniejszych nekropolii w Polsce. Na powierzchni około 3,2 ha przetrwało ponad dwa tysiące kamieni nagrobnych. W materiałach archiwalnych cmentarz po raz pierwszy jest wzmiankowany w 1611 r., kiedy to dwaj chłopi sprzedali leskim Żydom „cztery zagony roli (…) na okopisko żydowskie od wiertchu do sadzawki jako okopisko długie za złotych czterdzieści polskich”, jednak daty zgonów na macewach świadczą, że pochówków dokonywano tu już w pierwszej połowie szesnastego wieku. Legenda głosi, że jest to miejsce spoczynku sefardyjskich rabinów wypędzonych z Hiszpanii i Portugalii w XVI wieku, jednak historycy nie potwierdzają tej tezy.

Cmentarz położony jest za synagogą, przy ul. Słowackiego. Wąskie schody wiodą stromo pod górę. Właśnie w tym miejscu, na zboczu zalesionego wzgórza znajduje się najstarsza część nekropolii, z nagrobkami pochodzącymi z pierwszej połowy XVI wieku. Są to płyty wykonane z miejscowego piaskowca, pozbawione zdobień, z inskrypcjami o prostej, archaicznej w swym kroju czcionce. Czas i oddziaływanie czynników atmosferycznych sprawiły, że nagrobki w zdecydowanej większości nie znajdują się na swych właściwych miejscach. Po lewej stronie ścieżki widoczny jest stojący nieco skosem blok piaskowca, rozszerzający się ku górze. Jest to najstarsza zachowana macewa na cmentarzu w Lesku. Wykuty w niej hebrajski napis głosi: „Tu pochowany mąż, bojący się Boga, Eliezer syn Meszulama (pamięć sprawiedliwego niech będzie błogosławiona), we wtorek 9 dnia miesiąca tiszri 309 roku według krótkiej rachuby” (źródło tłumaczenia: A. Trzciński, M. Wodziński „Cmentarz żydowski w Lesku” ).
Na szczycie wzgórza odnajdziemy młodszą część nekropolii, wykorzystywaną jako miejsce grzebalne od XVIII w. do XX wieku. Największą grupę – około tysiąca czterystu – zachowanych nagrobków tworzą macewy z XIX wieku. Mimo zniszczeń z okresu II wojny światowej, wyraźnie widoczny jest rzędowy układ grobów. W zwieńczeniach macew wyrzeźbiono charakterystyczne dla żydowskiej sztuki sepulkralnej zdobienia, przedstawiające między innymi: korony, świeczniki, ptaki, jelenie, lwy, dzbany i misy. Uwagę zwraca zadaszony nagrobek z dwiema płytami. Jest to grób zmarłego w dniu 9 października 1803 r. Menachema Mendla Horowica, rabina i cadyka z Rozwadowa i Leska, ojca znanego cadyka Naftalego Cwi Horowica z Ropczyc. Napis na jego macewie głosi: „Tu spoczywa święty rabin Menachem Mendel (oby jego zasługi były dla nas ochroną), ojciec świętego rabina Naftalego Cwi z Ropczyc (oby jego zasługi były dla nas ochroną), powołany do niebiańskiej jesziwy w dniu święta Simchat Tora 23 Tiszri 5564. Niech jego dusza związana będzie w węźle życia wiecznego. W otoczeniu jego grobu pochowani są jego ojciec, r. Jaakow i jego syn r. Szmuel Szmelka, i jego wnukowie r. Menachem Mendel syn r. Szmuela Szmelki i r. Menachem Mendel syn r. Abrahama Chaima” (tłum. Wojciech Tworek).

Podczas II wojny światowej cmentarz był miejscem egzekucji wielu Żydów. Tu rozstrzelano grupę około stu osób, starców i chorych, pozostałych w mieście po likwidacji getta w Lesku. Później dokonywano tu doraźnych egzekucji Żydów, ukrywających się w okolicach Leska. Wspomnieniem tych tragicznych wydarzeń są symboliczne groby ofiar Holocaustu.

W 1969 roku nekropolia została wpisana do rejestru zabytków. W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych minionego stulecia, cmentarz w Lesku był przedmiotem badań Andrzeja Trzcińskiego i Pawła Synowskiego z Uniwersytetu Marii-Curie Skłodowskiej i Marcina Wodzińskiego z Uniwersytetu Wrocławskiego. W wyniku ich zaangażowania wydana została książka zatytułowana „Cmentarz żydowski w Lesku”, zawierająca inwentaryzację nagrobków pochodzących z XVI i XVII w. W 2010 r. opublikowana została druga część, obejmująca macewy z XVIII w. [źródło: Kirkuty]

 

Klucznik zamyka za nami bramę i ruszamy wreszcie na zasłużony deser. Kawę i ciacho w Słodkim Domku. Wpadamy tuż przed autokarem pełnym wycieczkowiczów. No cóż, miejsce cieszy się sławą w okolicy 🙂 Nic dziwnego, że trochę czasu nam tu zeszło 😉

Ale w Berezce czeka nas wieczór w altanie u Artura, więc długo się nie ociągamy. Wieczór na powietrzu przerywa deszcz, przenosimy się więc do kwatery, gdzie kontynuujemy w miłej atmosferze naszą integrację. Nawet nocna akcja „zaginiony harcerz” będzie następnego dnia mile wspominana 😉

I to by było na tyle… za rok zmieniamy strategię i ruszamy za pogodą 🙂